Samræmd stúdentspróf, fyrirkomulag og framkvæmd - mars 2003

Í kjölfar útgáfu menntamálaráðuneytisins á reglugerð um samræmd stúdentspróf í framhaldsskólum hafa ráðuneytinu borist fjölmargar spurningar um fyrirkomulag og framkvæmd prófanna. Eftirfarandi er samantekt á spurningum og athugasemdum sem borist hafa og svör ráðuneytisins við þeim. Bent er á að gefin var út ný reglugerð um samræmd stúdentspróf hinn 18. mars 2003 og kemur hún í stað reglugerðar nr. 914/2002.

1. "Hvað á maður að læra fyrir þessi próf, eins og t.d. í íslensku? "

Samræmd stúdentspróf miðast við markmið í kjarna í íslensku, ensku og stærðfræði, skv. aðalnámskrá framhaldsskóla, þ.e. 15 eininga kjarna í íslensku á öllum námsbrautum til stúdentsprófs, 15 eininga kjarna í ensku á málabraut og félagsfræðibraut og 15 eininga kjarna í stærðfræði á náttúrufræðibraut. Bent er á að kjarni í ensku á félagsfræðibraut verður aukinn úr 12 einingum í 15. Þótt nemendur geti valið þau tvö samræmdu próf sem þeir þreyta, má gera ráð fyrir að nemendur kjósi almennt að þreyta þau tvö próf sem eru í kjarna þeirrar námsbrautar sem þeir stunda nám á.

Námsmatsstofnun mun senda skólum á haustmisseri 2003 greinargerð um helstu námsþætti á samræmdu prófi í íslensku í maí 2004 og jafnframt sýnispróf. Einnig mun stofnunin halda kynningar- og umræðufundi um innihald, fyrirkomulag og framkvæmd samræmdra stúdentsprófa í öllum framhaldsskólum á haustönn 2003.

2. "Verða prófin eingöngu skrifleg, eða verður munnlegur partur í einhverjum af þeim?"

Samræmdu stúdentsprófin verða eingöngu skrifleg.

3. "Í íslensku eru í námsskrá 6 aðalmarkmið með kennslunni. Þrjú þeirra eru, að nemandinn hafi gaman af að lesa, hlustun og munnleg færni, hvernig er hægt að prófa úr þessum 3 þáttum?"

Hlustun er hægt að prófa beint á skriflegu samræmdu prófi, sbr. samræmd próf í grunnskóla. Hina þættina er ekki unnt að prófa beint á skriflegu prófi en reynt verður að meta þessa þætti út frá skriflegum svörum.

4. "Er ekki svolítið seint fyrir nemendur sem eru komnir í áfanga nr. 403, að fá að vita núna fyrst að þeir þurfi að taka samræmt próf úr faginu?"

Í lögum um framhaldsskóla nr. 80 /1996 er ákvæði um að samræmd stúdentspróf skuli haldin í tilteknum greinum og að ákvæðið skuli koma til framkvæmda á skólaárinu 2003-2004. Í nýrri reglugerð um samræmd stúdentspróf frá 18. mars 2003 kemur fram að fyrsta samræmda stúdentsprófið, í íslensku, verður haldið einni önn síðar en gert var ráð fyrir í fyrri reglugerð, þ.e. í maí 2004 í stað janúar 2004. Nemendum sem útskrifast með stúdentspróf á vor- eða haustmisseri 2004 er ekki skylt að þreyta samræmt stúdentspróf í íslensku á árinu 2004.

5. "Var einhver galli á því að hafa ekki samræmd próf?"

Með samræmdum stúdentsprófum er lagt hlutlægt mat á frammistöðu nemenda. Gangrýnt hefur verið að einkunnir á stúdentsprófi úr framhaldsskólum séu ekki sambærilegar og því er það réttlætismál fyrir nemendur að prófin séu haldin. Þannig fá bæði nemendur, foreldrar og skólar vitneskju um frammistöðu nemandans miðað við nemendur í öðrum skólum. Þetta auðveldar viðtökuskólum einnig réttláta inntöku nemenda.

6. "Finnst ráðuneytinu ekki óréttlátt að nemendur sem nú þegar hafa lokið öllum námsáföngum í íslensku (hófu t.d. nám haustið 2000 og luku síðasta áfanga á haustið 2002) og stefna að því að ljúka stúdentsprófi vorið 2004, þurfi að þreyta samræmt stúdentspróf löngu seinna, þ.e. í janúar 2004."

Nemendum sem útskrifast með stúdentspróf á vor- eða haustmisseri 2004 er ekki skylt að þreyta samræmt stúdentspróf í íslensku á árinu 2004.

7. "Eru samræmd stúdentspróf ekki bara samkeppni milli skóla sem fram fer á kostnað nemenda?"

Samræmdum stúdentsprófum er fyrst og fremst ætlað að jafna aðstöðu nemenda og gera þeim og viðtökuskólum kleift að bera frammistöðu nemenda saman á jafnréttisgrundvelli. Prófunum er ekki ætlað að vera samkeppnispróf milli skóla. Á hinn bóginn er mikilvægt að skólarnir geti fært sér í nyt niðurstöður prófanna.

8. "Þarf nemandi sem ætlar að útskrifast vorið 2004 að ljúka tveimur samræmdum stúdentsprófum, þ.e. bíða þar til reglugerðin er að fullu komin til framkvæmda með að taka seinna prófið."

Nei, nemendum sem útskrifast vor eða haust 2004 er ekki skylt að þreyta samræmd stúdentspróf.

9. "Hvernig er hægt að setja samræmd stúdentspróf á núna? Nemendur hófu nám í framhaldsskólum án þess að vita að þetta stæði til.?"

Í lögum um framhaldsskóla nr. 80 /1996 er ákvæði um að samræmd stúdentspróf skuli haldin í tilteknum greinum og að ákvæðið skuli koma til framkvæmda á skólaárinu 2003-2004.

10. "Geta þeir nemendur sem hófu nám í framhaldsskólum haustið 2002 lokið stúdentsprófi á 7 önnum og útskrifast í lok haustmisseris 2005?"

Þessir nemendur geta tekið samræmd stúdentspróf í maí og/eða desember 2005 (íslensku, ensku og stærðfræði) og þannig lokið prófi á 7 önnum. Einnig gæti líka þessum nemendum hentað að þreyta samræmt stúdentspróf í íslensku í desember 2004.

11. Þurfa nemendur að þreyta bæði samræmdu prófin sem þeir velja að taka á sama prófatímabili, t.d. í maí 2005?

Nei, nemendur geta tekið prófin á mismunandi prófatímabilum, t.d. íslenskuprófið í maí 2005 og hitt prófið (ensku eða stærðfræði) í desember 2005.

(Mars 2003)