Framhaldsskólar

Almennar upplýsingar um samræmd stúdentspróf og framkvæmd þeirra - mars 2003



Aðdragandi að samræmdum stúdentsprófum

Nefnd um mótun menntastefnu, svokölluð 18 manna nefnd, skipuð af menntamálaráðherra 1992 var, eins og nafnið bendir til, falið að móta nýja menntastefnu og endurskoða gildandi lög um grunn- og framhaldsskóla. Nefndin vann m.a. frumvörp til nýrra laga um þessi skólastig. Í tillögum nefndarinnar er m.a. lögð áhersla á að komið verði á samræmdu námsmati í íslensku skólakerfi til að unnt sé að leggja hlutlægt og sambærilegt mat á frammistöðu nemenda.

Gildandi lög um framhaldsskóla voru samþykkt árið 1996. Í lögunum er ákvæði um samræmd lokapróf úr framhaldskólum.

Lagaákvæði um samræmd próf

Í 24. gr. laga um framhaldsskóla nr. 80/1996 með síðari breytingum er að finna ákvæði um samræmd stúdentspróf. Þar segir m.a. að stúdentspróf skuli vera samræmd í tilteknum greinum og að í reglugerð skuli sett ákvæði um samræmingu stúdentsprófa og framkvæmd þeirra.

Tilgangur

Tilgangur samræmdra stúdentsprófa er m.a.:

  • að veita nemendum og framhaldsskólum upplýsingar um námsárangur nemenda og námsstöðu í þeim námsgreinum þar sem haldin eru samræmd stúdentspróf.
  • að veita viðtökuskólum upplýsingar um námsstöðu einstakra nemenda.
  • að veita fræðsluyfirvöldum upplýsingar um námsárangur, m.a. eftir framhaldsskólum.


Reglugerð nr. 196/2003 frá 18. mars 2003

Samræmd stúdentspróf verða haldin tvisvar á ári, í maí og desember, á reglulegum prófatíma framhaldsskóla.

Haldin verða samræmd stúdentspróf í 3 greinum: íslensku, ensku og stærðfræði. Bráðabirgðaákvæði kveður þó á um að einungis skuli haldið samræmt stúdentspróf í íslensku á árinu 2004, þ.e. í maí og í desember.

Bráðabirgðaákvæði kveður einnig á um að nemendum sem útskrifast með stúdentspróf á vor- eða haustmisseri 2004 sé ekki skylt að þreyta samræmt stúdentspróf í íslensku á árinu 2004.

Með því að hafa einungis próf í íslensku á árinu 2004 er farið hægt af stað í framkvæmdina. Skólum og nemendum er þannig veittur aðlögunartími, auk þess sem reynslu er aflað.

Í samræmi við ákvæði reglugerðarinnar verða fyrst haldin próf í öllum þremur greinunum: íslensku, ensku og stærðfræði í maí 2005. Um er að ræða lykilgreinar fyrir nám á háskólastigi.

Nemendur velja tvær greinar til samræmds stúdentsprófs en mega taka öll þrjú prófin. Þótt nemendur geti valið þau tvö samræmdu próf sem þeir þreyta, má gera ráð fyrir að nemendur kjósi almennt að þreyta þau tvö próf sem eru í kjarna þeirrar námsbrautar sem þeir stunda nám á.

Ekki er krafist lágmarkseinkunnar á samræmdum stúdentsprófum.

Samkvæmt reglugerðinni getur menntamálaráðherra með tveggja ára fyrirvara bætt við samræmdum prófum í náttúrufræðigreinum og samfélagsgreinum.

Kostir samræmdra prófa

Hlutlægt mat er lagt á frammistöðu nemenda. Líta má svo á að það sé réttur nemenda að fá að þreyta samræmd próf.

Prófin gefa mikilvægar upplýsingar um skólakerfið og námsárangur nemenda almennt. Þessar upplýsingar geta nýst fræðsluyfirvöldum, m.a. við stefnumörkun og áætlanagerð.

Prófin geta verið tæki fyrir kennara og skóla til að meta kennslu sína og til að skipuleggja starf sitt.

Samræmd próf auðvelda viðtökuskólum réttláta inntöku nemenda.

Samráð og kynning

Ráðuneytið hefur haft samráð við helstu hagsmunaaðila við undirbúning reglugerðarinnar, s.s. haldið málþing, sent reglugerðardrögin helstu hagsmunaaðilum til umsagnar og haldið fundi með þessum aðilum. Með setningu nýrrar reglugerðar um samræmd stúdentspróf 18. mars 2003 var komið til móts við allar helstu athugasemdir samtaka skólameistara, kennara og nemenda.

Námsmatsstofnun mun halda kynningar- og umræðufundi um samræmdu prófin með öllum framhaldsskólum á landinu og hefjast þessir fundir á haustmisseri 2003.

Ráðuneytið óskar eftir góðri samvinnu við skólana til að framkvæmd takist sem best.

Framkvæmd

Nemendum sem útskrifast á vor- eða haustmisseri 2004 er ekki skylt að þreyta samræmt próf í íslensku á árinu 2004. Fyrst verða haldin próf í öllum þremur námsgreinunum: íslensku, ensku og stærðfræði í maí 2005.

Engin lágmarkseinkunn er á samræmdum stúdentsprófum.

Kostnaður framhaldsskóla vegna samræmdra stúdentsprófa verður óverulegur þar sem menntamálaráðuneytið mun greiða allan kostnað Námsmatsstofnunar af framkvæmdinni.

Áhersla er lögð á áreiðanleika prófanna og að þau séu sambærileg milli ára og milli prófa hvers árs.

Einnig mun stofnunin senda framhaldsskólum á næstu haustönn upplýsingar um helstu námsþætti á íslenskuprófinu í maí 2004, svo og sýnispróf.

(Mars 2003)