Staða tónmenntar í grunnskólum - apríl 2001

Óskað var eftir upplýsingum um tónmennt í grunnskóla. Hér á eftir eru spurningar sem fram voru bornar og svör við þeim:

1. Eiga börnin einhvern lagalegan rétt á tónmennt?

Tónmennt er ein af lögbundnum námsgreinum grunnskólans, skyldunámsgrein í 1.-8. bekk og valgrein í 9. og 10. bekk. Grunnskólanemendur eiga rétt á lögbundinni fræðslu í tónmennt samkvæmt því og eru markmið námsgreinarinnar útfærð í aðalnámskrá grunnskóla, hefti um listgreinar. Allar námskrár grunnskóla er að finna á heimasíðu menntamálaráðuneytis: www.menntamalaraduneyti.is

2. Hver er kostnaður foreldris í almennri tónmennt í grunnskólum í dag?

Fræðsla í tónmennt, svo og öðrum námsgreinum grunnskóla, er nemendum og foreldrum að kostnaðarlausu, bæði kennsla og námsgögn.

3. Annað sem ráðuneytið vill koma á framfæri varðandi tónmennt við grunnskólann?

Með hliðsjón af framansögðu er rétt að vekja athygli á skýrum greinarmun sem gera þarf á þessu tvennu:
Annars vegar tónmenntarfræðslu grunnskólans, sem er skyldunámsgrein og valgrein samkvæmt lögum um grunnskóla og aðalnámskrá grunnskóla.

Hins vegar fræðslu á vegum tónlistarskóla, sem flestir eru reknir af sveitarfélögum. Þar er um að ræða valfrjálst viðbótarnám í ýmsum greinum, einkum í hljóðfæraleik og fyrir það eru greidd skólagjöld. Tónlistarskólar starfa samkvæmt sérstökum lögum. Ný aðalnámskrá tónlistarskóla, útgefin af menntamálaráðuneytinu, tók gildi 1. júní 2000 og skal að fullu vera komin til framkvæmda eigi síðar en að þremur árum liðnum frá gildistöku. Þess eru dæmi að nemendur hafi fengið tónlistarnám við tónlistarskóla metið til valgreina í grunnskólum, hafi þess verið óskað af foreldrum.

Tveimur síðustu spurningunum er rétt að svara í einu lagi.

4. Hvenær á skóladagatal að vera tilbúið?

5. Hvenær á námsáætlun að vera tilbúin?

Svör við þessu er að finna í aðalnámskrá grunnskóla, almennum hluta, kafla um skólanámskrá á bls. 25-27. Niðurlagsorð kaflans eru þessi:

"Skylt er að leggja skólanámskrá fyrir skólanefnd og foreldraráð til umsagnar ár hvert. Til þess að umsagnaraðilar geti nýtt umsagnarrétt sinn er augljóst að leggja verður skólanámskrá fram til umsagnar svo tímanlega að unnt sé að taka tillit til athugasemda áður en til framkvæmda kemur." Þar af leiðir að skóladagatal og námsáætlun hvers skóla þarf að liggja fyrir að vori.

(Apríl 2001)